29 nëntori, "rilindja kombëtare" e Jugosllavisë komuniste, dita simbol (historia e festimit)

Premte, 30 November 2018 17:41

Nga Kastriot Dervishi

29 nëntori është festa e imponuar në Shqipëri, është një njollë e keqe në festat kombëtare që mbahen e tillë nga babëzia komuniste për të pasur simbole edhe në një rend tjetër si ai kapitalist. U pëlqen të jenë në një regjim tjetër nga materiale, por ama, ana shpirtërore nuk shkëputet nga komunizmi dhe dashuria e vjetër që lanë miladinat e dushanët. Është e turpshme mënyra se si këmbëngulet te një simbol komunist jugosllav i një kohe të shkuar, apo nëpërmjet formave festive agjitative me “net të bardhë”. 29 nëntori lidhet me Jugosllavinë komuniste në dy momente historike që i përkasin viteve:

-29 nëntor 1943, mbledhja e dytë e AVNOJ-it (Këshilli Antifashist Nacionalçlirimtar Jugosllav, ose KANÇ-i shqip siç imitohet në Shqipëri) në Jajce të Bosnjës. Këtu AVNOJ e quajti veten të vetmin pushtet legjislativ në Jugosllavi. Në rolin e një presidence u zgjodh një këshill me president Ivan Ribarin dhe në rolin e një qeverie një komitet me në krye Titon. Këtij iu dha grada e mareshalit dhe filloi të popullarizohej figura panballkanike e tij. Mbledhja vendosi gjithashtu formën republikane federative të Jugosllavisë së ardhshme si dhe i ndaloi mbretit Pjetër rikthimin në atdhe. Këto vendime u kopjuan në Shqipëri nga kongresi i Përmetit. Në të dy stemat e shteteve, janë datat e këtyre mbledhjeve, pra 29 nëntori 1943 për Jugosllavinë dhe 24 maji 1944 për Shqipërinë. Simboli i “bashkim-vëllazërimit” të popujve te ne është zëvendësuar me shqiponjën. Të tjerat janë njësoj.

-29 nëntor 1945, shpallja e Republikës Popullore Federative të Jugosllavisë, pas zgjedhjeve të 11 nëntorit 1945 për Asamblenë Kushtetuese të Jugosllavisë.

 

29 nëntori festë e Shqipërisë

Komunistët e Shqipërisë, imitonin komunistët jugosllavët në të gjitha drejtimet, madje deri në një servilitet të neveritshëm. Kjo vinte se drejtoheshin nga dy komunistë jugosllavë. Duke nisur nga përshëndetje “VFLP”, uniforma e partizanit, ylli i kuq në kapele, emërtesat si këshillat popullore, KANÇ-i, partia, formacionet ushtarake, qeverisja, etj, janë të gjitha jugosllave. E vetmja gjë që nuk kanë kopjuar është vetëm forma federative e qeverisjes, gjë që nuk ishte në dorën e tyre. Nuk gjë tjetër të mos e kenë komuniste jugosllave. 29 nëntori u caktua si festë kombëtare e Shqipërisë më 9 nëntor 1945. Në mbledhjen e Kryesisë së KANÇ-it, Bedri Spahiu propozoi që dita 28 nëntor “që koeçidoi me çlirimin e Shqipërisë, d.m.th. me rënien e Shkodrës”, të shpallej si “dita e independencës dhe çlirimit të Shqipërisë”, propozim i cili mori vetëm 5 vota dhe u rrëzua. Deri këtë kohë në Jugosllavi festohej 29 nëntori i 1943, i mbledhjes së Jajces. Me shpalljen e zgjedhjeve për Asamblenë Kushtetuese, qysh në tetor 1945, në Jugosllavi po përhapej mendimi se shpallja e formës së re të regjimit, do të bëhej në 2-vjetorin e mbledhjes së Jajces, duke i dhënë kësaj dite një simbol të dyfishtë. Komunistët e Shqipërisë ishin vonuar në zgjedhjet për asamblenë, sepse i kishin më 2 dhjetor 1945. Praktikisht nuk kishin asnjë mundësi që ta votonin republikën më 29 nëntor 1945. Kësisoj, e vetmja mundësi përputhje ishte shpikja e 29 nëntorit të “çlirimit” për të unifikuar festimin. Sekretari i Sekretariatit të Frontit Demokratik të Shqipërisë, theksonte në përvjetorin e vitit 1947 se 29 nëntori ishte “dita e rilindjes kombëtare” të Jugosllavisë, se fitoret e saj ishin edhe fitoret e Shqipërisë “sepse rruga e të dy popujve nuk ndryshonte”. Ai ishte i bindur se populli shqiptar do ta festonte “me hare ditën e 29 nëntorit”, se ajo ishte “dita e rilindjes së miqve të shtrenjtë”, “rilindjes së miqve të shtrenjtë”.

***

Ecuria e festave në Shqipëri

Në rolin e një presidence në Shqipëri, në vitet 1944-1946 u vu Kryesia e Këshillit Antifashist Nacionalçlirimtar me kryetar Omer Nishanin e sekretar Koço Tashkon, i cili filloi të nxjerrë ligje (në fillim i quante vendime).

-Me vendimin nr.58, datë 9.5.1945 Kryesia e KANÇ-it, vendosi “Shpalljen e 9 Majit festëkombëtare”.

-Me vendimin nr.73, datë 22.5.1945, “Mbi shpalljen e festave zyrtare”Kryesia e KANÇ-it,  vendosi si festa kombëtare data:

16 shtatori, konferenca e Pezës

10 korriku, formimi i shtabit të ushtrisë

24 maj, kongresit të Përmetit

-Me ligjin nr.155, datë 9.11.1945, “Mbi të kremtet zyrtare” Kryesiae KANÇ-it, vendosi:

Festa kombëtare:

-28 nëntori (1912), shpallja e pavarësisë

-29 nëntori (1944), çlirimi i Shqipërisë

-9 maji (1945), fitorja mbi fashizmin

-24 maji (1944), kongresi i Përmetit

-10 korriku (1943), formimi i shtabit të ushtrisë

-16 shtatori (1942), konferenca e Pezës

Festa civile:

-1 janari

-1 maji

(vijojnë edhe 15 festa fetare)

-Me vendimin nr.194, datë 11.1.1946, Asambleja Kushtetuese vendosi 11 Janarin si ditë feste kombëtare.

-Me dekretin nr.1167, datë 31.10.1950, Presidiumi i Kuvendit Popullor vendosi caktimin e ditës 7 Nëntor ditë festë zyrtare.

1 koment

  • Përgjigju Ramadan Sefedini

    Këtu nuk donë koment por matematikisht: 2 + 2 =.....!.Shqiptaret bashkëveprues me sllavo-ruset me armikun shekullor nga ardhja e tyre nga karpatet dhe ky gabimi i pa falshme që ka bërë "Udhëheqsija" e asaj koh dhe përseri të mashtruar se "gjoja po e luftojmë nazizmin dhe mbas fitores shqiptaret e bashkuar në trojet e veta...(?!)". Një besimi dhe shkrim në akul - si thotë populli. Rruga ma e mirë t'i i kishin thanë gjermanit:"Mirë se vini se nuk kemi pushkë për ju".

    Diel, 02 December 2018 14:11 komentuar nga Ramadan Sefedini

Lini komentin tuaj!

Fyerjet dhe përdorimi i fjalëve banale, do të pasoj me fshirjen e komentit tuaj.

Lajmet e fundit

Mbërrijnë në Prishtinë automjetet ushtarake amerikane për ushtrinë e Kosovës

Bota Shqiptare

Mbërrijnë në Prishtinë automjetet ushtarake amerikane për ushtrinë e Kosovës

24 automjete ushtarake “Humvee” kanë ardhur nga Shtetet e Bashkuara, në Kosovë. Këto mjete pritet të jenë në dispozicion të Forcave të Armatosura të Kosovës, të cilat pritet të themelohen me...

Çifti shkodran përplaset për pronat, gruaja: Ja more tokat fëmijëve të tu për vëllain!

Aktualitet

Çifti shkodran përplaset për pronat, gruaja: Ja more tokat fëmijëve të tu për vëllain!

Pronat duket se vijojnë të jenë burim konflikti në shumë familje shqiptare. Këtë të diel, në rubrikën “Shihemi në gjyq” ishin bashkëshortët nga Shkodra, Suzana dhe Gasper Rrotaj. Shkaku ishte një...

Pedagogia e Fakultetit Histori-Filologji Lili Sula: Unë sot jam student!

Aktualitet

Pedagogia e Fakultetit Histori-Filologji Lili Sula: Unë sot jam student!

Me studentet protestues eshte bashkuar dhe pedagogia e Fakultetit Histori Filologji Lili Sula. Ne rrjetin social Fb znj.Sula shkruan:  - "Media mund të cungojë dhe tjetërsojë mendimin e një pedagogeje...

Sondazh

Nothing found!

Sondazh

Nothing found!