Ne “malokët”

Tuesday, 12 Prill 2022 10:55

 

Alfred Lela

Nëse takon një toskë, ai të flet për fshatin e të parëve dhe rrezatimin e tij në botë. Nëse ndesh një gegë, ai të flet për Shqipërinë, mbarë e prapë, a thua se e ka krijuar vetë dhe vetëm ai mund ta shpëtojë. Nëse takon një tiranas, i cili as nuk vret mendjen, dhe as nuk e di nëse është gegë a toskë, të flet se, si jugori edhe veriori, ia kanë marrë shpirtin e tokat dhe as nuk ia dinë për nder. Madje ende nuk dinë të thonë as ‘tirons’.

 

Shqipëria ka vetëm këto grupe të mëdha. Të cilat shqetësohen me një gjë: si të klasifikojnë si pakicë grupin tjetër. Pakicat e vërteta as i njohin dhe as i luftojnë, sepse nuk paraqesin rrezik.

Ky rrezik i ka bërë gegët të quhen, sidomos në kohë krizash pushteti apo identitare ‘malokë’. Në gjysmën e parë të shekullit 20, ata zotëronin shumicën e pushtetit politik. Në gjysmën e dytë nuk zotëronin asgjë, por sërish shiheshin si të rrezikshëm, kryesisht për shkak të “lidhjeve” me qendra të anti-komunizmit në Europën perëndimore. Kundër tyre pati përpjekje sistematike dhe sistemike për t’i përulur, duke i kthyer në qytetarë të dorës së dytë.

 

Me rënien e komunizmit ata u rikthyen në qendër të gjërave, duke marrë rol parësor në rrëzimin e tij. Qyteti Studenti, një përqendrim ardhacakësh, u bë vatra e shpërthimit të revolucionit anti-komunist. Po, revolucionit iu bashkuan shumë të tjerë, punëtorë nga lagjet dhe intelektualë të Tiranës. Por, vetëm pasi Azem Hajdari me disa ‘malokë’ ua hodhën frikën e vrarë te këmbët.

Ka një rizgjim të herëpashershëm të gegofobisë. E gjen te këngëtarë të pop-kulurës, apo te njerëz të politikës. Ben Blushi, e ka pikasur saktë në librin ‘Hëna e Shqipërisë’: pop kultura e re po flet gegnisht. Shihni tekstet e këngëtarëve nga Tirana, apo më poshtë në jug, që tingëllojnë kosovarisht. Elitat në Kosovë, dikur, kërkonin që të përdorej standardi; tani janë përçuesit e pop kulturës në Tiranë që lëvrojnë gegnishten.

Thuhet se gjuhë bëhet dialekti që e fiton luftën; kjo ndodhi pas fitores së partizanëve toskë në 44-ën. Por gegët kanë fituar luftën e Kosovës në vitin 1999. Ky zgjerim gjeografik, historik dhe shpirtëror, i ka bërë ata edhe njëherë ‘të rrezikshëm’.

Sido që të shihen, ata nuk përbëjnë rrezik për shpërbërjen e kombit dhe punojnë vetëm për forcimin e tij. Rreziku rri në kokat e atyre që, kur i takon të flasin për fshatin e tyre dhe kujtimin e perandorisë osmane, jo për Shqipërinë.

Malokët, që nga Pjetër Bogdani e deri te Rita Ora, janë në pulsin shqip të kombit

Login to post comments

Lajmet e fundit

“Rithemelimi” padit kryetarin e Gjykatës së Tiranës

Politikë

“Rithemelimi” padit kryetarin e Gjykatës së Tiranës

  Komisioni i Rithemelimit ka ngritur padi ndaj kryetarit të Gjykatës së rrethit Gjyqësor Tiranë, Flamur Kapllanit dhe kancelarit Donald Xhelili. Rithemelimi akuzon zyrtarët për “Shpërdorim detyre”. “Në vijim të qëndrimit të bërë...

Tallja me Alibeajn/ Analistët: Fitoi të drejtën që ia jep Kushtetuta

Politikë

Tallja me Alibeajn/ Analistët: Fitoi të drejtën që ia jep Kushtetuta

  Enkelejd Alibeaj vazhdoi farsën presidenciale një ditë më parë, duke arritur kulmin pasi deklaroi se kishte arritur një marrëveshje. E ashtuquajtura marrëveshje, parashikon që opozita të propozojë kandidatë në raundet humbëse...

Petrit Vasili:17 maji i 2017 e polli sot këlyshin e 18 majit ose incenerator-marreveshjen Balla Alibeaj!

Politikë

Petrit Vasili:17 maji i 2017 e polli sot këlyshin e 18 majit ose incenerator-marreveshjen Balla Alibeaj!

17 maji i 2017 e polli sot këlyshin e 18 majit ose incenerator-marreveshjen Balla Alibeaj! Ne fund te estrades se këlyshit te 18 majit, Rripi i pantallonave te Rames do te...